Tag: Հայաստանի

19 Դեկտեմբերի, 2021
Armenia Combats the Coronavirus: State Capacity and the Diaspora

Հայաստանը պայքարում է կորոնավիրուսի դեմ. պետության կարողությունները և Սփյուռքը

Հայաստանում կորոնավիրուսի համավարակի դեմ պայքարի փորձը կարող է և պետք է հիմք ծառայի Սփյուռքի փորձագետների և մասնագետների ներգրավմամբ ճգնաժամերի կառավարման երկարաժամկետ և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներ մշակելու համար:

18 Դեկտեմբերի, 2021
Primer: Transitional Justice

Ներածություն. անցումային արդարադատություն

Անցումային արդարադատությունը արդարադատության առանձնահատուկ ձև է, քանի որ ներդրվում է որոշակի ժամանակահատվածով և բացառիկ հանգամանքներ կարգավորելու նպատակով։ Ներքոշարադրյալը հիմնված է դոկտոր Ներսես Կոպալյանի «Անցումային արդարադատության օրակարգ Հայաստանի Հանրապետության համար» զեկույցի վրա և վերջինիս առանցքային թեզերի ամփոփումն է։

23 Սեպտեմբերի, 2021
30 տարվա իրավիճակային կառավարման տեղապտույտը

30 տարվա իրավիճակային կառավարման տեղապտույտը

Հայաստանի բոլոր իշխանությունները շարունակաբար ստեղծել են հատվածական ռազմավարական օրակարգեր, որոնք ուշ թե շուտ դատապարտվել են անհաջողության։ Արդյունքում Հայաստանը 30 տարի շարունակ գոյատևել ու զարգացել է առանց համազգային ռազմավարական օրակարգի։

8 Սեպտեմբերի, 2021

Քաղաքացիության քաղաքականության շուրջ

Քաղաքացիության շնորհման նախապայմանների էական թուլացումը ընդլայնել է նման կարգավիճակ ստանալու հնարավորություն ունեցող հայերի շրջանակը։ Մյուս կողմից նման քաղաքականությունը որոշ առումով արժեզրկման է ենթարկել Հայաստանի քաղաքացու կարգավիճակը՝ սահմանափակելով երկքաղաքացիների քաղաքական պաշտոններ զբաղվեցնելու և քաղաքացիների արտերկրից քվեարկության մասնակցելու հնարավորությունը։

18 Օգոստոսի, 2021
Ancient Water Traditions in a Modern Land

Ջրի հնագույն ավանդույթները նորագույն շրջանում

Պատկերազարդում Արմինե Շահբազյանի: Ավանդույթներն ու ծիսակատարությունները երբեմն ընկալվում են որպես անցյալի մնացորդ, որոնք քիչ են առնչվում այսօրվա մեր կյանքին։ Սակայն հայկական մշակույթում կան ջրի հետ կապված որոշ ծեսեր ու վկայություններ, որոնք սկիզբ են առնում շատ վաղուց ու կարող են հակառակը փաստել: Ամենից հայտնին, թերևս, Վարդավառն է, որը գալիս է դեռ հեթանոսական շրջանից, երբ սիրո և պտղաբերության աստվածուհին՝ Աստղիկը, վարդաջուր էր ցողում՝ սեր տարածելու համար։ Այսօր այն վերածվել է ջրի ամենամյա սքանչելի մի տոնակատարության, որը զվարճացնում է ինչպես տեղացիներին, այնպես էլ զբոսաշրջիկներին։ Աստվածների ու աստվածուհիների մասին էլի առասպելական պատմություններ կան. Ծովինարը (անունը նշանակում է ծովերի դուստր), օրինակ, ջրի աստվածուհին էր և ծնունդ էր տվել մարդկությանը: Անահիտ աստվածուհին, ըստ ավանդության, նույնպես օժտված էր ջրի ուժով ։ Հայերը փոխառել կամ ստեղծել են ջրի հետ կապված զանազան ծեսեր։ Հիվանդին բուժելու համար յոթ աղբյուրից ջուր հավաքելը, կամ ինչ-որ մեկի հետևից ջուր ցողելը՝ նրան հաջող ու անվտանգ ուղևորություն մաղթելու համար, այդ ծեսերի թվում են։ Սրանք հայկական մշակույթում ջրի կարևորության փոքր վկայություններ են միայն, որը ըստ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի աշխատակից Բորիս Գասպարյանի՝ մշտապես հրաշք է համարվել և երկրպագության առարկա եղել Հայաստանի պատմության տարբեր փուլերում։ leo.Նախապատմական վիշապաքարերը այս շարքում լավագույն օրինակն են: Ըստ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ, Հայաստանի վաղ շրջանի հնագիտության և վիշապաքարերի մասնագետ Արսեն Բոբոխյանի՝ վիշապաքարերը ջրի երկրպագության հնագույն վկայություններ են: Վիշապաքարերը կամ պարզապես «վիշապները» հատուկ են միայն Հայկական բարձրավանդակին: Դրանք չորս-հինգ մետր երկարությամբ քարե սալեր են, որոնք կարելի է տեսնել աղբյուրների մոտ՝ սովորաբար ծովի մակարդակից 2000-3000 մետր բարձրության վրա: Ըստ Նաիրա Հարությունյանի՝ վիշապաքարերը սերտորեն կապված են ուրարտացիների ոռոգման համակարգերի հետ:[vc_single_image

16 Օգոստոսի, 2021

Քաղաքացիական հասարակությունը՝ մարդու իրավունքների պաշտպան

Պատկերազարդում Արմինե Շահբազյանի: 2018 թվականին, հայաստանյան  քաղաքական դաշտում տեղի ունեցած փոփոխությունից հետո հաճախ հնչեցվող հարցերից մեկը դա քաղաքացիական հասարակության դերի մասին հարցադրումն էր, թե ինչ ազդեցություն ունեցան քաղաքացիական շարժումները, ֆորմալ և ոչ ֆորմալ կառույցներն ու խմբերը քաղաքական այդ գործընթացի հասունացման ու իրագործման վրա և ինչպես են շարունակելու իրենց գործունեությունը՝  նոր իրավիճակում։ Շատերը գտնում էին, որ քաղաքացիական հասարակությունը պետք է փոխի իր մոտեցումները, գործելաոճն ու լեզուն, քանի որ 2018 թվականին բոլորովին այլ իրավիճակ է, նոր մարդիկ են ստանձնել կառավարման ղեկը, որոնց մեջ կան ակտիվիստներ, հանրային գործիչներ ու հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, որոնք ակտիվ մասնակցություն են ունեցել սոցիալական շարժումներին ու կգործեն նոր արժեքներով և նոր մեթոդներով։ Հնչում էին կարծիքներ, որ նոր ձևավորված կառավարությանը պետք է նվազ քննադատաբար վերաբերվել, նրանք անփորձ են, կսովորեն, ժամանակ է պետք, ուստի, քաղաքացիական հասարակությունը պետք է որոշակի դադար տա և ընձեռի այդ հնարավորությունը։  Կային նաև տեսակետներ, որ քաղաքացիական ինստիտուտները պետք է շարունակեն իրենց հանրային վերահսկողության և հաշվետվողականության հետևողականության գործառույթը, հակառակ դեպքում անփորձները կհայտնվեն «ջերմոցային» պայմաններում և տոտալ անպատասխանատվության տիրույթում։ Իհարկե, կան նաև քաղաքացիական հասարակությունը թիրախավորող, դավադրապաշտապաշտական առասպելներ հյուսող և հանրային վախերի ու նախապաշարմունքների վրա ազդեցություն թողնող խմբեր, սակայն նրանք առաջնորդվում են հակաժողովրդավարական, մարդու իրավունքների ժամանակակից ընկալումներիը մերժող, տոտալիտար համակարգերին հատուկ մոտեցումներով, ուստի, այս հոդվածի համատեքստում այդ խմբերի կողմից հնչեցվող ապակողմնորոշող մոտեցումները վերլուծության ենթակա չեն, և որևէ կերպ չեն կարող համարվել գիտելիքահենք մոտեցում՝ քաղաքացիական հասարակության դերն ու նշանակությունը վերլուծելու տեսանկյունից։ Այս կարծիքների և տեսակետների առաջացման պատճառն այն է, որ իրականում չի գիտակցվել, թե ինչպիսի դերակատարում ունի քաղաքացիական հասարակությունը ժողովրդավարական պետության կայացման գործում և ինչ

12 Օգոստոսի, 2021
Demarcating the Armenia-Azerbaijan Border Through International Mediation, Not Violence

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանագծումը միջազգային միջնորդությամբ, այլ ոչ բռնությամբ

Այն, ինչ ներկայացվել է որպես սահմանագծման խնդիր, ավելիէ ուժգնացրել Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային կայունությանն ուղղված սպառնալիքները: Ռազմական գործողությունների ներկայիս աճի համատեքստը չի կարող արդյունավետ լինել. գործընթացը պետք է վերադառնա միջազգային նորմերի դաշտ, գրում է Սոսի Թաթիկյանը: Սակայն առաջին հերթին անհրաժեշտ է անդրադառնալ իրադարձությունների ժամանակագրությանը:

29 Հուլիսի, 2021
Irrigating Efficiently

Ինչպես է ոռոգվում Հայաստանը

Պատկերազարդում Արմինե Շահբազյանի: Ջրառատ Հայաստանում ամառվա տապին սրվում է ոռոգման խնդիրը։ Կլիման չոր է, բույսը՝ ծարավ։ Պատահում են նաև երաշտի տարիներ։ Ճահճացման ռիսկեր ունի Սևանը, որից ժամանակ առ ժամանակ ոռոգման նպատակով ջրառ է կատարվում։   Ջուրը կտրում են, բերքի կորուստը չեն հաշվում Հայաստանի տնտեսության հիմնական ճյուղերից մեկի՝ գյուղատնտեսության մեջ բավական լուրջ է ոռոգման և ոռոգման համակարգերի խնդիրը, ինչի պատճառով տուժում է գյուղատնտեսը. բերքը չորանում է, որակապես տուժում։ Ոռոգման ջրի սակավությունից տարբեր տարիներին բողոքել են Հայաստանի տարբեր մարզերի տնտեսությունները։ Վերջին նման դեպքը այս տարվա հունիսին էր։ Օրեր շարունակ ոռոգման ջուր չունեին Արմավիրի մարզի տասնյակից ավելի համայնքի բնակիչներ։ Նրանք փակել էին Երևան-Արմավիր մայրուղին։ Պատճառը վթարն էր Մալաթիա համայնքում. փլուզվել էր ստորին Հրազդանի ջրանցքը։ «Էջմիածին» ջրօգտագործողների ընկերության տնօրեն Արամ Սարգսյանը գյուղացիների հետ զրույցում ասում էր, որ ջրանցքների կեսից ավելին 50-60 տարվա վաղեմություն ունի, ամեն վայրկյան վթարի ռիսկ կա։ Ինչ վերաբերում է բերքին, ապա ըստ Սարգսյանի, եթե ուսումնասիրությունից հետո պարզվի, որ այն վնասվել է ջուր չլինելու հետևանքով, կփորձեն լուծում գտնել։ Թե տարեկան որքան բերք է վնասվում սակավաջրության պատճառով՝ պարզ չէ։ Էկոնոմիկայի նախարարությունում նշեցին, որ գերատեսչությունը նման հաշվարկներ չունի։   Ի՞նչ ջրային ռեսուրսներ ունի Հայաստանը, ռեսուրսները՝ ի՞նչ խնդիրներ Հայաստանի օգտագործելի ջրային ռեսուրսները մի քանիսն են՝ ՀՀ տարածքում ձևավորվող գետային հոսքը, անդրսահմանային գետերի հոսքի Հայաստանի մասնաբաժինը և վերականգնվող ստորերկրյա ջրային ռեսուրսները։ Անդրսահմանային խոշոր գետերն են Արաքսը, Ախուրյանը, Դեբեդը, Աղստևը, Արփան, Որոտանը, Ողջին։ Պետական հատուկ նշանակության ջրային համակարգերը ներառում են երկու տասնյակից ավելի ջրամբարներ, Որոտան-Արփա-Սևան հիդրոհամալիրը՝ Արփա-Սևան և Որոտան-Արփա թունելներով, Կեչուտի ջրամբարը և Էլեգիսի հիդրոհանգույցը։ Սակավաջրություն առկա է Հայաստանի կենտրոնական և

15 Հուլիսի, 2021
The IT Sector in Armenia Is Forming a Middle Class

ՏՏ ոլորտը Հայաստանում միջին խավ է ձևավորում

Հայաստանում ՏՏ ոլորտը երկրի զարգացման ռազմավարական ուղղություն է` բնակչության գիտական և կրթական ներուժի համեմատաբար բարձր մակարդակի շնորհիվ: Այն նաև երկրում ամենաբարձր վարձատրվող ոլորտներից մեկն է: